Saturday, May 10, 2014

အဲဒီအိပ္မက္


ဖြင့္ထားတဲ့ၿပတင္းေပါက္တစ္ခုကို
သူအိပ္မက္မက္တယ္။
အဲဒါဗဂ်ိဳင္းနားကိုေၿပာတာလို႔
စိတ္ေရာဂါကုဆရာဝန္ကေၿပာတယ္။
ရွင့္မိန္းမနဲ႔ ကြာရွင္းရကိန္းရိွတယ္လို႔
သူ႔ရဲ႕အငယ္အေနွာင္းေလးကေၿပာတယ္။
ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေသေၾကာင္းၾကံစည္တာကိုေၿပာတာလို႔
သူ႔ရဲ႕အတြင္းက အဆိုးနမိတ္ေဆာင္တဲ့အသံက ေၿပာတယ္။
ၿပတင္းေပါက္ကိုပိတ္ဖို႔ မေမ့နဲ႔ေဟ့၊
ေတာ္ၾကာေန အေအးမိလိမ့္မယ္၊
နင့္ရဲ႕အိပ္မက္ကလည္း အဲဒါကိုပဲသတိေပးေနတာလို႔
သူ႔ရဲ႕အေမကေၿပာတယ္။
သူ႔ရဲ႕မိန္းမကေတာ့ ဘာမွမေၿပာဘူး။
အဲသေလာက္အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ အိပ္မက္အေၾကာင္းကို
သူကလည္းသူ႔မိန္းမကို ေၿပာမၿပရဲဘူး။

ဖဲလစ္(က္စ္)ပိုလာ့ခ္
ေမာင္ေဒး-ၿမန္မာၿပန္

(ၾသစၾတီးယန္း-အေမရိကန္ကဗ်ာဆရာ Felix Pollak ၏ The Dream ကိုၿပန္ဆိုပါသည္။)

Thursday, April 24, 2014

ေတာစကားေတာင္စကား


ေတာင္စိမ္းစိမ္းေတြေပၚမွာ ဘာေၾကာင့္ေနရတာလဲလို႔ မင္းငါ့ကိုေမးလာတဲ့အခါ
ငါတိတ္တိတ္ကေလး ရယ္မယ္။ ငါ့ရဲ႕စိတ္ဝိညာဥ္က ၾကည္လင္ၿငိမ္းခ်မ္းတယ္။
မက္မြန္ပြင့္ဟာ ေရစီးအတိုင္းေမ်ာပါသြား။ လူ႔ေလာကရဲ႕အလြန္မွာ
ေနာက္ထပ္ ေကာင္းကင္နဲ႔ေၿမၾကီး တည္ရိွတယ္။

လိပို
ေမာင္ေဒး-ၿမန္မာၿပန္

(တ႐ုတ္ကဗ်ာဆရာ Li Po (701-762 AD) ၏ Conversation in the Mountains ကိုၿပန္ဆိုပါသည္။)

Friday, April 18, 2014

ငွက္သိုက္


ငွက္ေတြဟာ ကြ်န္မရဲ႕ရင္ခြင္ထဲမွာ၊
ကြ်န္မရဲ႕ပခံုးေတြေပၚမွာ၊ ကြ်န္မရဲ႕ဒူးေခါင္းေတြေနာက္မွာ
အသိုက္ေဆာက္ၿပီးေနၾကတယ္။
ကြ်န္မရဲ႕ရင္ႏွစ္မႊာၾကားမွာေတာ့ ငံုးေတြရိွတယ္။
ကြ်န္မကုိ သစ္ပင္လို႔ပဲ ထင္ၾကလို႔ၿဖစ္မယ္။
ငန္းေတြက်ၿပန္ေတာ့ ကြ်န္မကိုေရပန္းတစ္ခုလို႔ ထင္ၾကတယ္။
ကြ်န္မစကားေၿပာတဲ့အခါ သူတို႔အားလံုးဆင္းခ်လာၿပီး ေရေသာက္တယ္။
သိုးေတြကလည္း ကြ်န္မရဲ႕ကိုယ္ေပၚကေန ၿဖတ္ေလ်ွာက္ၿပီး၊
စာကေလးေတြက ကြ်န္မရဲ႕လက္ေခ်ာင္းေတြေပၚမွာနားကာ
အစာစားၾကတယ္။ ပု႐ြက္ဆိတ္ေတြက ကြ်န္မကို ေၿမၾကီးလို႔ထင္တယ္။
ေယာက္်ားေတြကေတာ့ ကြ်န္မကို အလကားပဲတင္းလို႔ပဲမွတ္တယ္။

ဂလိုရီယာ ဖြားတက္စ္
ေမာင္ေဒး-ၿမန္မာၿပန္

(စပိန္ကဗ်ာဆရာမ Gloria Fuertes ၏ Birds Nest ကိုၿပန္ဆိုပါသည္။)

Wednesday, April 16, 2014

ေဘာ့ဘ္ပရဲလ္မန္းရဲ႕ကဗ်ာႏွစ္ပုဒ္


အခန္း

စကားလံုးေတြဟာ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ေဖာ္ၿပၾကတယ္။
တိုက္႐ိုက္အနက္ေကာက္ရင္ သူတို႔အားလံုးအမွန္ခ်ည္းပါပဲ။
တစ္မိနစ္တစ္ခါ စက္ဝိုင္းတစ္ခုေပၚလာၿပီး
လမ္းတစ္ဝက္မွာတင္ သူ႔ကိုယ္သူၿပန္ေတြ႔သြားတယ္။

Lockerဟာ အတြင္းကေန
ေသာ့ပိတ္တယ္။ “ငါ”ဆိုတာ
ေဟာဒီအက်ဥ္းက်မႈကေန ေမြးဖြားေပးလိုက္တဲ့
ဧရိယာက်ယ္ဝန္းတဲ့ စကားဖန္တစ္ခုသာၿဖစ္ပါတယ္။

ပဲ့တင္သံေတြဟာ ငါ့ရဲ႕အခန္းၿဖစ္တဲ့
ေၿမာက္အေမရိကကို ၿဖတ္သန္းသြားၾကတယ္။
နားက ခ်က္ခ်င္းနီးပါး ၾကားတယ္။
လမ္းေတြေပၚမွာေတာ့ စက္ယႏၱရားေတြက

မဟုတ္စက္ယႏၱရားေတြရဲ႕ အေတြးကို
အမ်ားသိေအာင္ေၾကညာလိုက္တယ္။ ေဟာဒီ
အရာဝတၳဳေတြမွာ လတ္တေလာ
ဘာမွမေၿပာဘဲေနခြင့္ရိွပါတယ္။

ဖြင့္ထားတဲ့တံခါးရဲ႕အလင္းေရာင္ထဲမွာ
ေဖာင္တိန္ဟာလက္နဲ႔ နပန္းလံုးလ်က္။
အရာဝတၳဳေတြဟာ
သူတို႔မွာရိွရမယ့္အ႐ြယ္အစားအတိုင္း ရိွေနၾကတယ္။

ေဘာ့ဘ္ပရဲလ္မန္း
ေမာင္ေဒး-ၿမန္မာၿပန္

(အေမရိကန္ကဗ်ာဆရာ Bob Perelman ၏ Room ကိုၿပန္ဆိုပါသည္။)


ေဘာ့ဒလဲ၊ယ္၊သို႔

ေခါင္းဟာ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕သားရဲတြင္း။
အေရွ႕ဘက္ကိုေတာ့ မသိမသာထြက္ခ်င္ထြက္ေနမယ္။
အဲဒီကင္းကြာခ်က္ေတြကို အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး
စကားလံုးေတြဟာ မူးယစ္ေစတဲ့ၿငီးေငြ႔ဖြယ္ရာၿဖစ္မႈအတြက္

ေသၿခင္းကင္းတဲ့လိုအပ္ခ်က္ကို တုန္႔ၿပန္လိုက္တယ္။
ခႏၶာကုိယ္ဟာ စိတ္ရဲ႕ဆန္ခါ။
ၿမတ္ႏိုးတြယ္တာရပါေသာေၾကကြဲမႈၿဖစ္တဲ့ ေရဟာ
အနီေရာင္ေရခဲတံုးတစ္တံုးေပၚကေန တစ္စက္ခ်င္းစီယိုစီးၿပီး

စာေရးသူနဲ႔စာဖတ္သူတို႔က အတင္းအဓမၼ စြဲလန္းဖက္တြယ္ထားတဲ့
ေရေမႊးနံ႔ထံုသင္းေသာ ေပ်ာက္ဆံုးသုခဘံုေပၚကို က်သြားတယ္။
ထူးၿခားဆန္းက်ယ္တဲ့ ေရာင္ၿခည္စက္ဝန္းေတြဟာ
သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ၾကာပြတ္နဲ႔ၿပန္႐ိုက္ေနတဲ့ ကိုယ္လံုးတီး

ကြ်န္ေတြရဲ႕ေခါင္းမွာ ဝါဝင္းေတာက္ပေနၾကတယ္။
ကမာၻေလာကသစ္ဟာ
ကမာၻေလာကေဟာင္းရဲ႕ ေခါင္းမပါတဲ့ကိုယ္လံုးၾကီးေပၚမွာ
လြင့္ေမ်ာေနတဲ့ပံု႐ုပ္ေတြကိုေတာ့ၿဖင့္

သည္းခံေပးနိုင္စြမ္းရိွဖို႔ လိုပါတယ္။
“ေဟာင္းေလာင္းၾကီးၿဖစ္ေနတဲ့အေပါက္တစ္ခုကို စို္က္ၾကည့္ေနမိတာမို႔
ငါ့ကိုယ္ငါေတာင္ အံ့အားသင့္မိတယ္။
ငါမွာခဲ့တာက ပန္းေတြပါ။”

ေဘာ့ဘ္ပရဲလ္မန္း
ေမာင္ေဒး-ၿမန္မာၿပန္

(အေမရိကန္ကဗ်ာဆရာ Bob Perelman ၏ To Baudelaire ကိုၿပန္ဆိုပါသည္။)

Wednesday, April 9, 2014

ေရၿဖစ္ခဲ့တဲ့မိန္းမ


ေရၿဖစ္ခဲ့တဲ့မိန္းမဟာ
အိမ္ခန္းရဲ႕အစပ္မွာေနထိုင္တယ္၊
ဘယ္အခ်ိန္ဆုတ္ခြာသြားရမယ္ဆိုတာ သိတယ္။

ေရၿဖစ္ခဲ့တဲ့မိန္းမဟာ
ဘရြတ္ကလင္းကိုေရာက္လာတယ္၊
ေၿမေအာက္ခန္းေတြကို ေရၾကီးပစ္လိုက္တယ္။

ေရၿဖစ္ခဲ့တဲ့မိန္းမ
ၿပန္သြားတဲ့အခါ
သူ႔ခ်စ္သူေတြ သန္႔သန္႔စင္စင္က်န္ခဲ့တယ္။

ေရၿဖစ္ခဲ့တဲ့မိန္းမက အခိုင္အမာေၿပာတယ္၊
လူေတြကသူ႔ကို နားမလည္ဘူးတဲ့။
ေရၿဖစ္ခဲ့တဲ့မိန္းမဟာ သူ႕ကိုယ္သူ ၿမဴနွင္းလို၊ မိုးပုလဲမနက္ခင္းတစ္ခုလို၊

ေမႊးအီေသာခရမ္းပြင့္ၿမဴခိုးလို နူးညံ့သူအၿဖစ္ၿမင္တယ္။
ဒါ့ေၾကာင့္မို႔ ေက်ာက္စရစ္ခဲေတြကို ခပ္ၿပင္းၿပင္း သူထုရိုက္တဲ့အခါ၊
အုတ္ၿမစ္ေတြကို တတိတိ ကိုက္ေဖာက္စားတဲ့အခါနဲ႔၊

ေရပိုက္ေတြကိုေဖာက္ခြဲပစ္တဲ့အခါေတြမွာ
တကယ္ေတာ့ သူ႔ရဲ႕အခ်စ္ကိုကမ္းလွမ္းခ်င္တာပါတဲ့။
လူေတြကအဲဒီအခ်စ္ကို ဘာေၾကာင့္မ်ားမလိုခ်င္ၾကတာလဲ။

ေရၿဖစ္ခဲ့တဲ့မိန္းမဟာ
မေဝဖန္မပိုင္းၿခားတတ္ပါဘူး။
သူသိတာသံုးခုပဲရိွတယ္။

လူေတြက သူ႔ကို ဥပေဒထုတ္ၿပီးနိွမ္နင္းလို႔မရဘူး၊
သူဟာအႏၱာရာယ္မရိွပါဘူးလို႔လည္း ေၾကညာခ်က္ထုတ္လို႔မရဘူး၊
သူမရိွဘဲနဲ႔လည္း လူေတြအသက္ရွင္လို႔မရဘူး။

ေရၿဖစ္ခဲ့တဲ့မိန္းမဟာ
ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ကို မီးအလင္းေပးနိုင္သလို
ေရေအာက္ေရာက္သြားေအာင္လည္း လုပ္နိုင္တယ္။

အင္းနစ္ဒ္ဒိမ္း
ၿမန္မာၿပန္-ေမာင္ေဒး

အေမရိကန္ကဗ်ာဆရာမ အင္းနစ္ဒ္ဒိမ္း(Enid Dame)ရဲ႕ The Woman Who Was Water
ကဗ်ာကိုၿပန္ဆိုထားတာၿဖစ္ပါတယ္။ ဒိမ္းကို ၁၉၄၃ ခုနွစ္၊ ဂြ်န္ ၂၈ ရက္ေန႔မွာေမြးၿပီး City College of New York ကေနအမ္ေအဘြဲ႕၊ Rutgers University ကေန ပီအိပ္ခ်္ဒီဘြဲ႕တို႕ရခဲ့တယ္။ On the Road to Damascus, Maryland, Lilith and Her Demons, Anything You Don't See, Jerusalem Syndrome စတဲ့ကဗ်ာလံုးခ်င္းေတြေရးခဲ့ၿပီး Bridges ဆိုတဲ့ ဂ်ဴး Feminist မဂၢဇင္းကိုတြဲဖက္အယ္ဒီတာအၿဖစ္ လည္းေကာင္း၊ Home Planet News စာေပစာေစာင္ကို ခင္ပြန္းၿဖစ္သူေဒၚနယ္လ္လက္ဗ္ (Donald Lev) နဲ႔တြဲဖက္ၿပီးလည္းေကာင္း တည္းၿဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ဇနီးေမာင္နွံနွစ္ေယာက္စလံုးဟာ ပို႔(စ္)ဘိ(ထ္)(Post-Beats) ကဗ်ာသမားမ်ားအၿဖစ္သတ္မွတ္ခံရတယ္။

Saturday, April 5, 2014

“႐ုပ္ရွင္ကဗ်ာမ်ား” မွ


David Lynch ၏ Inland Empire

ပန္းဆိုးတန္းတံတားေပၚတြင္ ေသာင္တင္ေနသည့္သေဘၤာကို
ကမ္းေလမၿမင္ေသာအရပ္သို႔ ပို႔လိုက္ပါ။
ရန္ကုန္ေဆး႐ံုၾကီးေပၚမွ ပန္းကန္ၿပားပ်ံကို
ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္လမ္းဘက္အထိ ေမာင္းယူလာခဲ့ပါ။
ရဲသားမ်ားသည္ ေက်ာင္းတြင္ သူရဲေကာင္းမ်ားၿဖစ္၍
အၿပင္ေလာကတြင္ ယုန္တြင္းမ်ားၿဖစ္သည္။
လူစကားေၿပာေသာယုန္မ်ားသည္ ေက်ာင္းတြင္ ပညာရိွမ်ားၿဖစ္၍
အၿပင္ေလာကတြင္ ခိုစားေသာေၿပာင္းေစ့မ်ားၿဖစ္သည္။
ခိုမ်ားသည္ ေက်ာင္းတြင္ အနာဂတ္၏ေခါင္းေဆာင္မ်ားၿဖစ္၍
အၿပင္ေလာကတြင္ ကိုယ္ေပ်ာက္ဝိဇၨာမ်ားၿဖစ္သည္။


Sam Raimi ၏ The Evil Dead

ေရတံေလ်ာက္ေပၚတြင္ေၿပးေနေသာ ၾကြက္မ်ားသည္
မုန္႔စားဆင္းလာေသာ ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္တူ၏။
လမ္းေပၚတြင္မီးစြဲေလာင္ေနေသာ Probox ကားမ်ားႏွင့္တူ၏။
ေက်ာင္းစာအုပ္တို႔ အလိုလိုပြင့္သြားၿပီး
ေၿမေအာက္ခန္းထဲတြင္ အိပ္ေပ်ာ္ေနေသာ တေစၦမ်ားနိုးလာသည္။
ကြ်န္ေတာ္တို႔အိမ္မွ ေခြးကေလးစိန္စိန္သည္
ၿခံဝသို႔စိုက္ၾကည့္၍ တစ္ေန႔လံုးတအီအီလုပ္ေနခဲ့သည္ ဆို၏။
ေက်ာင္းဆင္းေသာအခါ ကြ်န္ေတာ္လည္းအိမ္ၿပန္လာ၍
အသီးမသီးေသာအိမ္ကအုန္းပင္ အသီးသီးပါေစေၾကာင္းဆႏၵၿပဳၿပီး
၄င္း၏ပင္စည္တြင္ ငါးမူးေစ့ကို သံႏွင့္႐ိုက္ထည့္လိုက္သည္။


Spike Jonze ၏ Her

ကြ်န္ေတာ္နွင့္ ကြ်န္ေတာ္၏တ႐ုတ္နိုင္ငံလုပ္ စမတ္ဖုန္းတို႔
တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ အသည္းအသန္ခ်စ္မိၾကသည္။
ခ်စ္မိလ်ွင္ ပို၍ပိုင္ဆိုင္ခ်င္သည္။ ပိုင္ဆိုင္မိလ်ွင္ ပို၍ခ်စ္ခ်င္သည္။
ေလာကၾကီးသည္ ေၿဖရခက္ေသာ ေမးခြန္းမ်ားႏွင့္ၿပည့္ေန၏။
သို႔ေပမယ့္ ထိုေမးခြန္းတို႔၏အေၿဖကို ကြ်န္ေတာ္မသိခ်င္ပါ။
သိလိုစိတ္သည္ ပညာတတ္တို႔၏ ဘိန္းၿဖစ္သည္။
ဟိုတေလာဆီက မုတ္သံုေလထံမွစာလာသည္။
ဒီႏွစ္ သူမလာနိုင္ဟုဆို၏။ ဒါကိုလည္း ကြ်န္ေတာ္ဂ႐ုမစိုက္ပါ။
အဲဒါငါ့ေစာက္လုပ္မဟုတ္ဘူးဟဲ့ဟု စာၿပန္ေရးလိုက္သည္။

Friday, March 7, 2014

စည္း


ဟိုဘက္ကမ္းကို ငါသြားခ်င္တယ္

ၿမစ္ေရဟာ ေကာင္းကင္ရဲ႕အေရာင္ကို ေၿပာင္းလဲပစ္တယ္
ငါ့ကို ေၿပာင္းလဲပစ္တယ္
ေရစီးေၾကာင္းထဲမွာ ငါရိွေနတယ္
ငါ့ရဲ႕အရိပ္ဟာ မိုးၾကိဳးပစ္ခံရတဲ့ သစ္ပင္တစ္ပင္လို
ၿမစ္ကမ္းနံေဘးမွာ မတ္တပ္ရပ္လ်က္

ဟိုဘက္ကမ္းကို ငါသြားခ်င္တယ္

ဟိုဘက္ကမ္းက သစ္ပင္ေတြထဲမွာ
မ်က္ကလူးဆန္ပ်ာၿဖစ္ေနတဲ့ တစ္ေကာင္ထီးတည္း ခိုငွက္
ငါ့ဆီပ်ံသန္းလာတယ္


ေပေတာက္
ၿမန္မာၿပန္-ေမာင္ေဒး

(တ႐ုတ္ကဗ်ာဆရာ Bei Dao ရဲ႕ The Boundary ကိုၿပန္ဆိုပါတယ္)